DZIŚ

Światowy Dzień ChoregoDzień Dokarmiania Zwierzyny LeśnejEuropejski Dzień Numeru Alarmowego 112

Niedozwolona działalność odpłatna statutowa?

Nie możesz prowadzić odpłatnej działalności statutowej! – tak brzmi absurdalne postanowienie Biura Administracji Spraw Obywatelskich miasta st. Warszawy. Organizacja dotknięta tym postanowieniem nie zgodziła się z nim i postanowiła powalczyć o zmianę nieprawidłowej – jej zdaniem – decyzji. O pomoc poprosiła, za pośrednictwem Forum Dialogu Społecznego, Pełnomocnika Prezydenta ds. organizacji pozarządowych. Okazało się ponadto, że nie jest to jednostkowy problem pojedynczej organizacji. Z dokumentacji poradniczych wynika, że decyzje tego Biura wielokrotnie wydawały się organizacjom pozarządowym dyskusyjne, ingerujące w statut niezależnego podmiotu oraz niekiedy po prostu sprzeczne z prawem.

Wiadomość archiwalna

A A A

autor(ka): Ewa Kolankiewicz, oprac. AG (ngo.pl)

2008-11-04, 14.47

"Niedozwolona" działalność odpłatna statutowa
Nowo powołane stowarzyszenie X, zajmujące się m.in. upowszechnianiem wiedzy nt. psychoanalizy z Warszawy pod koniec maja 2008 otrzymało od Sądu Rejestrowego długo wyczekiwane postanowienie o dokonaniu wpisu do rejestru stowarzyszeń KRS.

W ślad za tym, dzięki nadanemu numerowi KRS, zarząd stowarzyszenia w ciągu następnego miesiąca otrzymał w GUS numer identyfikacyjny REGON, otworzył konto bankowe i uzyskał w Urzędzie Skarbowym numer NIP. Przez kolejny miesiąc Stowarzyszenie X prowadziło działalność edukacyjną, przyjmowało na konto bankowe darowizny i składki członkowskie oraz powiększało swoje grono o nowych członków.
Przez prawie dwa miesiące, od czasu wydania postanowienia o wpisie do KRS, Stowarzyszenie X prowadziło określoną statutem działalność, po czym otrzymało informację od Sądu o skardze na orzeczenie referendarza sądowego o dokonaniu wpisu, wniesioną w imieniu Prezydenta Miasta Warszawy przez radcę prawnego.
 
Skarga organu nadzoru (czyli Biura Administracji Spraw Obywatelskich miasta st. Warszawy) dotyczyła zapisu w statucie, który mówił, że na majątek stowarzyszenia składają się dochody z działalności statutowej. Innymi słowy, pracownicy Biura zakwestionowali możliwość prowadzenia przez Stowarzyszenie X odpłatnej działalności statutowej.
Sąd, w ślad za skargą z organu nadzoru, zobowiązał Stowarzyszenie X do wprowadzenia zmian do statutu, tj. wykreślenia zapisu o odpłatnej działalności statutowej – pod rygorem odmowy wpisu.
Abstrahujemy tutaj od faktu, że informacja o skardze ze strony organu nadzoru dotarła po dwóch miesiącach do stowarzyszenia znajdującego się w tym samym mieście i dostępnego pod trzema numerami telefonów członków jego komitetu założycielskiego. Abstrahujemy również od faktu, że Sąd zobowiązywał Stowarzyszenie do wprowadzenia zmian do statutu – w tym przypadku do przyjęcia ich przez walne zgromadzenie 19 członków założycieli – w ciągu 14 dni, a był to okres wakacyjny.
Abstrahujemy od tego, ponieważ ważniejsza wydaje się kwestia zasadności skargi wniesionej przez organ nadzoru, czyli w tym wypadku Biuro Administracji Spraw Obywatelskich miasta st. Warszawy.
 
Odpłatna działalność statutowa jest zapisana Ustawie
O możliwości uzyskiwania przez organizację pozarządową (w omawianym przypadku stowarzyszenie osób fizycznych) dochodu z odpłatnej działalności statutowej mówi wprost Ustawa o pożytku (konkretnie art. 8. Ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie), nakładając jednocześnie na organizację obowiązek przeznaczenia dochodu z tego tytułu na realizację zadań należnych do sfery zadań publicznych (określonych w art. 4 Ustawy).
Zadania, które Stowarzyszenie X ma w swoim statucie („działalność naukowa i edukacyjna w zakresie rozwijania, propagowania i rozpowszechniania wiedzy psychoanalitycznej”) bezpośrednio mieszczą się w katalogu zadań publicznych wymienionych w Ustawie o pożytku (Art. 4. ust. 1. podpunkt 11) brzmi: „zadania w zakresie nauki, edukacji, oświaty i wychowania”) .
Z kolei art. 6. Ustawy dopuszcza możliwość posiadania dochodów z działalności statutowej poprzez prowadzenie przez organizacje pozarządowe działalności odpłatnej:
„Art. 6. Statutowa działalność organizacji pozarządowej oraz podmiotów wymienionych w art. 3 ust. 3, w części obejmującej działalność pożytku publicznego, nie jest, z zastrzeżeniem art. 9 ust. 1, działalnością gospodarczą w rozumieniu przepisów Prawa działalności gospodarczej i może być prowadzona jako działalność nieodpłatna lub jako działalność odpłatna”.
Działalność pożytku publicznego, która może być przedmiotem odpłatnej działalności statutowej, jest również zdefiniowana w Ustawie – zgodnie z Art. 3. Ust. 1. „ Działalnością pożytku publicznego jest działalność społecznie użyteczna, prowadzona przez organizacje pozarządowe w sferze zadań publicznych określonych w ustawie”.
 
Co zrobiło Stowarzyszenie
Stowarzyszenie – licząc się z ryzykiem wyrejestrowania z KRS – nie wprowadziło zmian do statutu. Po upływie 3 miesięcy Sąd Rejestrowy nadal nie wydał w tej sprawie postanowienia. Uniemożliwia to Stowarzyszeniu podjęcie sporu prawnego (poprzez złożenie apelacji) i utrudnia prowadzenie działalności polegającej na nauczaniu wiedzy psychoanalitycznej przy częściowym pokrywaniu kosztów szkoły przez jej uczniów.
Na marginesie warto dodać, że stowarzyszenie w Krakowie o analogicznych celach uzyskało wpis do statutu działalności odpłatnej.
 
To nie wyjątek
Sytuacja opisana powyżej nie jest wyjątkiem. Do poradników Informatorium w Federacji Centrum Szpitalna zgłasza się wiele organizacji mających trudności z rejestracją statutów lub zmian w statucie w Krajowym Rejestrze Sądowym.
Oczywiście, bardzo często stowarzyszenia czy fundacje robią błędy, nieprawidłowo wypełniając formularze lub nie załączając wszystkich wymaganych dokumentów. Takie błędy łatwo poprawić.
Niestety zastrzeżenia dotyczą także merytorycznej zawartości statutów. Analizując postanowienia wydawane przez Sąd warszawski, poradnicy zauważyli niepokojąco często pojawiające się zastrzeżenia merytoryczne, dotyczące statutów organizacji.
Odrzucane są statuty nowo powstających organizacji lub zmiany do statutów organizacji już istniejących, z przyczyn, które nie mają odzwierciedlenia w prawie. Najczęściej kwestionowane jest prowadzenie odpłatnej działalności statutowej przez stowarzyszenia.
Oto uzasadnienie przewijające się w pismach: „zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy – Prawo o stowarzyszeniach, Stowarzyszenie jest organizacją o celach niezarobkowych, a co za tym idzie również sposoby ich realizacji muszą mieć jednoznacznie charakter niezarobkowy. Niezarobkowy cel stowarzyszenia odróżnia je od innych organizacji i wskazuje na to, że Stowarzyszenie nie jest powołane dla zysku, jest natomiast podmiotem non for profit”. Zazwyczaj w uzasadnieniach tych w ogóle nie ma mowy o Ustawie o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie.
Rzadziej pojawiały się też inne uwagi: np. zakaz robienia zebrań z użyciem nowych technologii (internetu).
 
Zaniepokojeni sytuacją zbieramy inne dokumentację na temat innych przypadków nieporozumień w komunikacji z Biurem Administracji Spraw Obywatelskich miasta st. Warszawy. Jeśli spotkaliście się Państwo z podobnymi przypadkami prosimy o zgłoszenie ich na adres: . Przekażemy je Forum Dialogu Społecznego i Pełnomocnikowi.
 
W sprawie opisanej powyżej przygotowujemy list do Pełnomocnika ds. organizacji pozarządowych Marcina Wojdata, który przekażemy za pośrednictwem Forum Dialogu Społecznego.
O opinię na temat prowadzenia odpłatnej działalności statutowej przez stowarzyszenia poprosiliśmy Departament Pożytku Publicznego MPiPS, sugerując stworzenie wytycznych, które rozwiałyby wątpliwości pracowników urzędów. Jak wynika bowiem z doświadczenia poradników, takie interpretacje prawne zdarzają się także w innych miastach.
 
Co jeszcze wynika z tej sytuacji
Po pierwsze, jak wynika z miniwywiadu przeprowadzonego wśród pozarządowców, organizacje „dotknięte” tym problemem nie szukały pomocy u Pełnomocnika Prezydenta ds. organizacji ani do Forum Dialogu Społecznego Zdarzało się, że chcąc szybko załatwić sprawę, zmieniały statut w sposób, w jaki życzyło sobie tego Biuro. Warto przypomnieć, że w urzędzie miejskim jest osoba powołana do tego, by pomagać organizacjom.
 
Po drugie, brakuje współpracy między poradnikami a Urzędem m.st. Warszawy. Warto tę lukę jak najszybciej uzupełnić i ustalić procedurę przekazywania niepokojących sygnałów tym, którzy mają moc , by to wyjaśnić czy naprawić.
 
Po trzecie, najważniejsze: nie wiemy, czym kieruje się Biuro Administracji Spraw Obywatelskich miasta st. Warszawy, podejmując decyzje ingerujące w statut organizacji. Trudno zrozumieć, dlaczego zapisy statutowe nie budzą sprzeciwu sędziów, a nie znajdują uznania w oczach urzędników. To warto wyjaśnić.

Polecamy także artykuł: Oś sporu - dla kogo działalność odpłatna

Uwaga! Przedruk, kopiowanie, skracanie, wykorzystanie tekstów (lub ich fragmentów) publikowanych w portalu www.ngo.pl w innych mediach lub w innych serwisach internetowych wymaga zgody Redakcji portalu!

SKOMENTUJ

Uwaga, komentarz pojawi się na liście dopiero po uzyskaniu akceptacji moderatora.

Wyślij komentarz

KOMENTARZE | ZOBACZ WSZYSTKIE KOMENTARZE (6)

stanowisko sadu jest mylne - 2008-11-13, 23:09
Redakcja www.ngo.pl nie ponosi odpowiedzialności za treść komentarzy.