Przejdź do treści głównej

Apelujemy o upamiętnienie kobiet w nazwach warszawskich ulic

autor(ka): Stowarzyszenie Miasto Jest Nasze
2018-02-08, 12:58
archiwalne
Z okazji stulecia praw wyborczych kobiet i stulecia niepodległości apelujemy do Rady m.st. Warszawy o upamiętnienie kobiet zasłużonych dla odbudowy państwa polskiego i samej Warszawy. Chcemy, by Rada Warszawy nadała ulicom, placom, skwerom ich nazwiska. Wspólną kampanię prowadzą Fundacja na rzecz Równości i Emancypacji STER i Stowarzyszenie Miasto Jest Nasze.

– Wyobraźmy sobie przejażdżkę po Warszawie: jedziemy aleją Zofii Moraczewskiej, mijamy pomnik Aleksandry Piłsudskiej, skwer im. Pauliny Kuczalskiej-Reinschmit i skręcamy w ulicę Stefanii Wilczyńskiej. Czy to zmienia nasze myślenie o roli kobiet w życiu publicznym? – pytała Anna Czerwińska z Fundacji na rzecz Równości i Emancypacji STER. – Czy codzienne mijanie tabliczek z nazwiskami kobiet wpływa na nasze postrzeganie świata? Naszym zdaniem tak i dlatego właśnie zainicjowałyśmy kampanię „Ulice dla Kobiet” – dodała Czerwińska.

– Trwająca obecnie dekomunizacja ulic to dobra okazja ku temu, żeby porozmawiać o obecności kobiet w przestrzeni miejskiej i ich zasługach dla budowania demokratycznego państwa prawa – mówiła Justyna Kościńska ze Stowarzyszenia Miasto Jest Nasze.

W Warszawie kobiety nie mają swoich ulic, placów, skwerów. Zaledwie 170 spośród 5471 obiektów miejskich nosi nazwę na cześć kobiet. Pomniki upamiętniające kobiety nie stoją na głównych ulicach miasta, lecz są ukryte w parkach, w bocznych alejkach. W przestrzeni miejskiej jest mało śladów kobiet, mimo iż wniosły niekwestionowany wkład w walkę o niepodległość i odbudowę państwa polskiego, a i później były zaangażowane w walkę o demokrację, równość i sprawiedliwość społeczną.

Dlatego Fundacja na rzecz Równości i Emancypacji STER i Stowarzyszenie Miasto Jest Nasze zbierają podpisy pod petycją do Rady m.st. Warszawy o uhonorowanie kobiet szczególnie zasłużonych w walkę o niepodległość, prawa wyborcze dla kobiet i budowę demokratycznego państwa prawa.

Kampanię „Ulice dla Kobiet” poparła Paulina Piechna-Więckiewicz, radna Warszawy, z inicjatywy której Rada przyjęła w ub. roku stanowisko, aby „kobiety godnie upamiętniono w nazewnictwie miejskim”, a „ich dokonania i zasługi odzwierciedlone zostały równomiernie w procedurze nazewniczej naszego miasta” w 2018 roku i latach następnych.

Link do petycji tu.

Strona kampanii społecznej na Facebooku tu.

Informacje o kobietach, które chcemy uhonorować w przestrzeni miejskiej:

Gabriela Balicka (1871-1962) – doktor botaniki (ukończyła studia przyrodnicze na Uniwersytecie w Genewie), polityczka i posłanka na Sejm Ustawodawczy i kolejnych kadencji (1919-1935) z ramienia Związku Ludowo-Narodowego i Stronnictwa Narodowego. Była członkinią Narodowej Organizacji Kobiet. W Sejmie pracowała w komisjach konstytucyjnej i oświatowej. Podczas I wojny światowej kierowała seminarium dla nauczycielek ludowych Towarzystwa Ochrony Kobiet.

Kazimiera Bujwidowa (1867-1932) – działaczka społeczna, publicystka, niestrudzenie walcząca o dostęp kobiet do studiów wyższych. Z jej inicjatywy powstało pierwsze na ziemiach polskich gimnazjum dla dziewcząt, które uprawniało do zdawania matury. Zainicjowała akcję pisania przez kobiety podać o przyjęcie na studia na Uniwersytecie Jagiellońskim, co zaowocowało otwarciem murów uczelni przed kobietami. Aktywnie włączyła się także w walkę o przyznanie kobietom praw wyborczych.

Zofia Daszyńska-Golińska (1866–1934) – profesorka ekonomii (ukończyła studia z ekonomii politycznej i historii gospodarczej na uniwersytecie w Zurychu), wykładowczyni Uniwersytetu Latającego i Wolnej Wszechnicy Polskiej, współtwórczyni Ligi Kobiet Galicji i Śląska – niepodległościowej organizacji kobiecej. W latach 1918–1922 pracowała w Ministerstwie Pracy i Opieki Społecznej, w latach 1928–1930 sprawowała mandat senatorki z listy BBWR.

Maria Dulębianka (1861–1919) – malarka (studiowała w Wiedniu, Warszawie i Paryżu), publicystka, która walczyła o polityczne równouprawnienie kobiet oraz dopuszczenie kobiet do studiów w krakowskiej Szkole Sztuk Pięknych. W 1908 roku jako pierwsza kobieta na ziemiach polskich postanowiła ubiegać się o mandat poselski, kandydując do Sejmu Krajowego we Lwowie, w 1911 roku stworzyła Wyborczy Komitet Kobiet do Rady Miejskiej we Lwowie, a w 1914 roku Komitet Obywatelski Pracy Kobiet, namawiający kobiety do przyłączenia się do idei legionowej. Jako inspektorka opieki nad matką i dzieckiem zabiegała w urzędzie miejskim we Lwowie o poprawę bytu najuboższych.

Jadwiga Dziubińska (1874–1937) – posłanka na Sejm Ustawodawczy (1919–1922), działaczki PSL „Wyzwolenie”, działaczka oświatowa, autorka nowatorskich programów pedagogicznych. Założyła wiele szkół rolniczych (m.in. w Sokołówku, Pszczelinie, Kruszynku i Starym Brześciu, organizowała ośrodki kultury dla młodzieży wiejskiej, studiowała na Uniwersytecie Latającym. W Sejmie Ustawodawczym pracowała w komisjach oświaty, ochrony zdrowia i opieki społecznej, uczestniczyła w pracach nad ustawą o ludowych szkołach rolniczych.

Wanda Gertz (1896–1958) – major Wojska Polskiego. W latach 1914–1916 w męskim przebraniu, pod nazwiskiem Kazimierz Żuchowicz, pełniła służbę w I Brygadzie Legionów Polskich. Podczas wojny polsko-bolszewickiej służyła jako zastępczyni dowódcy Ochotniczej Legii Kobiecej, później jako komendantka ochotniczego batalionu kobiecego w Wilnie. W okresie międzywojennym pracowała w Generalnym Inspektoracie Sił Zbrojnych, była instruktorką i organizatorką obozów Przysposobienia Wojskowego Kobiet. W latach 1942–1944 organizatorka i komendantka oddziału AK „Dysk” (Dywersja i Sabotaż Kobiet), walczyła w powstaniu warszawskim. W 2009 roku ukazała się książka jej poświęcona, autorstwa Anny Nowakowskiej-Wierzchoś, „Wanda Gertz. Opowieść o kobiecie żołnierzu”.

Irena Krzywicka (1899-1994) – pisarka, publicystka, propagatorka świadomego macierzyństwa, antykoncepcji i edukacji seksualnej. W latach trzydziestych założyła w Warszawie razem z Tadeuszem Boyem-Żeleńskim klinikę, w której udzielano bezpłatnych porad dotyczących świadomego macierzyństwa, oraz dodatek do „Życia Literackiego” – „Życie Świadome”, na łamach którego pisano o edukacji seksualnej.

Paulina Kuczalska-Reinschmit (1859–1921) – publicystka, działaczka na rzecz równouprawnienia kobiet. Studiowała nauki ścisłe na uniwersytetach w Genewie i Brukseli, założyła czasopismo „Ster”, wydawane w latach 1895–1897 we Lwowie, a w latach 1907–1914 w Warszawie jako „Organ Równouprawnienia Kobiet”. Współorganizatorka trójzaborowych zjazdów kobiet, założycielka Związku Równouprawnienia Kobiet Polskich. Walczyła o prawa polityczne dla kobiet – o „uzyskanie powszechnego, równego prawa wyborczego bez różnicy płci, narodowości i wyznań, przy bezpośrednim i tajnym głosowaniu”.

Zofia Kuratowska (1931-1999) – lekarka, działaczka „Solidarności”, senatorka w latach 1989-1997. Była współzałożycielką ROAD i Unii Wolności, wicemarszałkinią Senatu, a przede wszystkim pionierką w badaniach i walce z AIDS w Polsce. Studia medyczne ukończyła w 1955 roku, tytuł profesora nauk medycznych uzyskała w 1989 roku, w latach 1990-1997 kierowała Kliniką Hematologii Akademii Medycznej w Warszawie.

Halina Mikołajska (1925-1989) – aktorka i reżyserka, członkini Komitetu Obrony Robotników i Komitetu Samoobrony Społecznej KOR, współzałożycielka Towarzystwa Kursów Naukowych.

Zofia Moraczewska (1873–1958) – nauczycielka, działaczka społeczna związana z lewicą, posłanka na Sejm Ustawodawczy (1919–1922) i Sejm III kadencji w II Rzeczpospolitej (1930–1935). Była przewodniczącą Ligi Kobiet Galicji i Śląska – niepodległościowej organizacji kobiecej. Jako posłanka wystąpiła w 1919 roku z interpelacją przeciw dyskryminacji kobiet – zwolnieniu z pracy urzędniczek w Ministerstwie Spraw Zagranicznych. Wbrew swojej partii głosowała za uchwaleniem konstytucji marcowej. Założycielka i przewodnicząca Związku Pracy Obywatelskiej Kobiet (do 1935 roku), założycielka Samopomocy Społecznej Kobiet.

Anna Piasecka (1882–1980) – nauczycielka i działaczka i społeczno-oświatowa, posłanka na Sejm Ustawodawczy (1919–1922). Była zaangażowana w działalność propolską przed plebiscytem na Warmii w 1920 roku, została wybrana do sejmu z listy Narodowej Partii Robotniczej, od 1920 roku była członkinią PSL „Piast” Wincentego Witosa.

Aleksandra Piłsudska (1882-1963) – działaczka niepodległościowa. Studiowała na Uniwersytecie Latającym, należała do PPS, brała udział w wielu akcjach bojowych na początku XX wieku, w czasie I wojny światowej była członkinią oddziału wywiadowczo-kurierskiego I Brygady Legionów Polskich. Komendantka kurierek legionowych, członkini Polskiej Organizacji Wojskowej, zabiegała o prawa wyborcze dla kobiet.

Halina Skibniewska (1921–2011) – architektka i urbanistka, absolwentka Politechniki Warszawskiej, a później profesorka tej uczelni, członkini komitetów PAN, posłanka na Sejm przed 1989 rokiem i wicemarszałkini Sejmu. Od 1957 roku pracowała w Warszawskiej Spółdzielni Mieszkaniowej WSM, związana z Żoliborzem. Autorka projektów osiedla Sady Żoliborskie i Szwoleżerów.

Zofia Sokolnicka (1878–1927) – działaczka społeczno-oświatowa, posłanka na Sejm Ustawodawczy i Sejm I kadencji II RP (1922–1927). Działała w stowarzyszeniu kobiecym „Warta”, które prowadziło tajne nauczanie języka polskiego i historii oraz rozpowszechniało polskie książki w zaborze pruskim, była współautorką podręcznika dla nauczycielek Jak uczyć dzieci czytać i pisać po polsku. Współzałożycielka organizacji oświatowych i narodowych, m.in. Towarzystwa Pedagogicznego, Zjednoczenia Polskich Kobiecych Towarzystw Oświatowych, działała w Komitecie Narodowym Polskim, członkini grona ekspertów KNP i delegacji polskiej na konferencji pokojowej w Paryżu, współzałożycielka Katolickiego Związku Polek i Narodowej Organizacji Kobiet

Aniela Steinsbergowa (1896-1988) – jedna z pierwszych adwokatek, która była obrończynią w procesach politycznych. Broniła robotników z fabryki Semperit w 1936 oskarżonych o udział w zamieszkach krwawo stłumionych przez policję. Była adwokatką Kazimierza Moczarskiego, Jacka Kuronia, Karola Modzelewskiego. W okresie okupacji współpracowniczka Żegoty, współzałożycielka Komitetu Obrony Robotników i Komitetu Samoobrony Społecznej KOR.

Franciszka Wilczkowiakowa (1880–1963) – działaczka społeczna, posłanka na Sejm Ustawodawczy, wybrana z listy Narodowej Partii Robotniczej. Pracowała w komisji opieki społecznej, a także komisji konstytucyjnej.

Stefania Wilczyńska (1886–1942) – wychowawczyni i pedagożka, zamordowana w Treblince. Ukończyła nauki przyrodnicze na uniwersytecie w Liège w Belgii. Razem z Januszem Korczakiem założyła i prowadziła Dom Sierot dla dzieci żydowskich w Warszawie przy ul. Krochmalnej (1912–1942), przeniesiony później do warszawskiego Getta (na ulicę Chłodną 33, potem Sienną 16 – Śliską 9). Dom słynął z nowatorskich metod pedagogicznych. W 2015 roku ukazała się książka jej poświęcona, Pani Stefa autorstwa reporterki Magdaleny Kicińskiej.


Źródło: Stowarzyszenie Miasto Jest Nasze
Data wydarzenia: od 2018-02-08 do 2018-06-30
Organizator:

Fundacja Na Rzecz Równości i Emancypacji Ster

Adres:

Puławska 42a lok. 10, 02-559 Warszawa-Mokotów, woj. mazowieckie

Organizator:

Stowarzyszenie Miasto jest Nasze

Adres:

Litewska 10/15, 00-581 Warszawa-Śródmieście, woj. mazowieckie

Tel.:

731 807 653

E-mail:

kontakt@miastojestnasze.org

Www:

http://miastojestnasze.org 

Uwaga! Przedruk, kopiowanie, skracanie, wykorzystanie tekstów (lub ich fragmentów) publikowanych w portalu www.ngo.pl w innych mediach lub w innych serwisach internetowych wymaga zgody Redakcji portalu!
Wyraź opinię 0 0

Skomentuj

KOMENTARZE

Nie ma żadnych komentarzy

Redakcja www.ngo.pl nie ponosi odpowiedzialności za treść komentarzy

  • feminizm
  • historia
  • kobiety
  • miasto
  • rozwój lokalny
  • ruchy miejskie
  • wspólnoty i społeczności lokalne