Przejdź do treści głównej

Roczny Program Współpracy

Co to jest Program Współpracy?

Program Współpracy to dokument programowy, określający zasady polityki realizowanej przez organ administracji publicznej wobec sektora pozarządowego. Przyjmowanie rocznych Programów Współpracy z organizacjami pozarządowymi jest, zgodnie z przepisami Ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie, obowiązkiem każdej jednostki samorządu terytorialnego (art. 5a ust 1). Ponadto samorządy mogą przyjmować (nieobligatoryjnie) programy wieloletnie.
 
Nowelizacja ustawy o pożytku wprowadziła obowiązek uchwalania Programów Współpracy przez organy administracji rządowej. Przepis obowiązuje od 9 listopada 2015 roku. Pierwszy Program Współpracy w Warszawie został uchwalony 31 sierpnia 2004 roku.
 
Program Współpracy w samorządach jest uchwałą organu stanowiącego jednostki samorządu terytorialnego (np. rady miasta, gminy, powiatu, sejmiku wojewódzkiego) – podstawowym dokumentem, który opisuje zasady współpracy pomiędzy władzami samorządowymi a działającymi na danym terenie organizacjami pozarządowymi.

Przepisy wymagają (art. 5a ust 1), aby przed uchwaleniem Program Współpracy był konsultowany z organizacjami pozarządowymi. Wprowadzając ustawowy obowiązek konsultowania Programu Współpracy, do ustawy wpisano, że sposób tych konsultacji musi być opisany w przyjmowanym przez radę dokumencie (art. 5a ust 4 pkt 10).

Innym wymogiem, który również ma wpływ na powstawanie programu współpracy jest możliwość tworzenia Rad Działalności Pożytku Publicznego. W przypadku istnienia takiej Rady w województwie, powiecie lub gminie Program Współpracy musi być obowiązkowo przez nią zaopiniowany.

Opinia Rady Działalności Pożytku Publicznego musi zostać dołączona i przedstawiona organowi uchwalającemu Program Współpracy. Przepis obowiązuje od 9 listopada 2015 r.

Przepisy wymagają, by Roczny Program Współpracy był uchwalony do 30 listopada roku poprzedzającego okres obowiązywania programu (art. 5a ust.1). Oznacza to, że prace nad Programem należy zaplanować tak, aby korespondował on z pracami nad budżetem samorządu. Program Współpracy powinien stanowić wytyczną przy opracowywaniu budżetu, a nawet zawierać konkretne kwoty, które dany samorząd chce w następnym roku przeznaczyć na realizację zadań publicznych przez organizacje pozarządowe.

Ustawa przewiduje także co Program Współpracy powinien zawierać. W Rocznym Programie Współracy muszą się znaleźć następujące elementy (art. 5a ust 4.):
  • Cel główny i cele szczegółowe,
  • Zasady współpracy,
  • Zakres przedmiotowy,
  • Formy współpracy,
  • Priorytetowe zadania publiczne,
  • Okres realizacji Programu,
  • Sposób realizacji Programu,
  • Wysokość środków planowanych na realizację Programu,
  • Sposób oceny realizacji Programu,
  • Informację o sposobie tworzenia Programu oraz o przebiegu konsultacji,
  • Tryb powoływania i zasady działania komisji konkursowych do opiniowania ofert w otwartych konkursach ofert.

Zasady tworzenia Programów Współpracy

W 2004 r. ówczesne Ministerstwo Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej opracowało dokument „Zasady tworzenia Programu Współpracy jednostek samorządu terytorialnego z organizacjami pozarządowymi oraz z podmiotami, o których mowa w art. 3 ust. 3 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie”. Sformułowano nim m.in. podstawowe zasady dotyczące tworzenia Programów Współpracy administracji publicznej z organizacjami pozarządowymi. Po nowelizacji Ustawy w 2010 r. zasady te nadal zachowują aktualność, z jedną poprawką: tworzenie Programu Współpracy musi być efektem współpracy administracji z organizacjami (a nie jedynie „powinno”).
 
Najlepiej gdy Program Współpracy jest tworzony wspólnie przez władze lokalne i sektor pozarządowy. Dotyczy on organizacji pozarządowych w ogóle, a nie wyłącznie organizacji pożytku publicznego.
 
Na podstawie art. 5a ustawy o działalności pożytku publicznego organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego uchwala Roczny Program Współpracy z organizacjami pozarządowymi oraz podmiotami wymienionymi w art. 3 ust 3 ustawy. Oznacza to, że Program Współpracy będzie dotyczył wielu typów podmiotów:
 
  • Organizacji pozarządowych;
  • Osób prawnych i jednostek organizacyjnych działających na podstawie przepisów o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej, stosunku Państwa do innych kościołów i związków wyznaniowych oraz gwarancjach wolności sumienia i wyznania, jeżeli ich cele statutowe obejmują prowadzenie działalności pożytku publicznego;
  • Stowarzyszeń jednostek samorządu terytorialnego;
  • Spółdzielni socjalnych;
  • Spółek akcyjnych i spółek z ograniczoną odpowiedzialnością oraz klubów sportowych będących spółkami działającymi na podstawie przepisów ustawy z dnia 18 stycznia 1996 o kulturze fizycznej o ile nie działają one w celu osiągnięcia zysku oraz przeznaczają całość dochodu na realizację celów statutowych oraz nie przeznaczają zysku do podziału między swoich członków, udziałowców, akcjonariuszy i pracowników.
Program Współpracy ma charakter obligatoryjny
 
Dla jednostek samorządu terytorialnego (gmin, powiatów i województw) uchwalenie Rocznego Programu Współpracy do 30 listopada roku poprzedzającego okres obowiązywania Programu jest obowiązkiem. Brak takiego Programu może być zaskarżony do sądu administracyjnego, ponadto naraża władze samorządowe na zarzuty dotyczące lekceważenia sektora obywatelskiego oraz łamania obowiązującego prawa.
 
Proces budowania Programu Współpracy musi być efektem współpracy dwóch podmiotów: właściwej jednostki samorządu terytorialnego oraz organizacji pozarządowych działających na jej obszarze
 
Najważniejszą zasadą tworzenia Programów Współpracy jest obowiązek ich konsultacji z organizacjami pozarządowymi i podmiotami wymienionymi w art. 3 ust.3 Ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (art. 5a ust 1). Obowiązujące przepisy kładą na ten element bardzo duży nacisk. Opis sposobu przeprowadzenia konsultacji jest obligatoryjnym elementem samego Programu przyjmowanego przez organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego (art. 5a ust 4 pkt 10).
 
W przypadku istnienia Rady Działalności Pożytku Publicznego na szczeblu danej jednostki samorządowej, Program Współpracy musi być także obowiązkowo zaopiniowany przez taką Radę. Dotychczasowe doświadczenia pokazują, że najbardziej pożądaną sytuacją, świadczącą o dojrzałości współpracy pomiędzy samorządem a organizacjami, jest wspólne tworzenie Programu przez władze lokalne i sektor pozarządowy.
 
Program Współpracy powinien dotyczyć różnorodnych form współpracy, a nie jedynie zlecania zadań
 
Ilość form współpracy pomiędzy administracją samorządową a organizacjami jest bardzo duża. Są to zarówno te formy, które opisano w art. 5 ustawy, jak i wiele innych – wypracowanych w różnych samorządach w przeciągu ostatnich lat. Istotnymi elementami Rocznego Programu Współpracy jest jego zakres przedmiotowy, priorytetowe zadania publiczne, które mają być realizowane poprzez zlecenie organizacjom oraz wysokość środków przeznaczonych na ich realizację.
 
Jednak Program Współpracy, oprócz podstawowych parametrów współpracy finansowej, musi odnosić się do form współpracy zawartych w art. 5 ust 2 ustawy, który to przepis opisuje również wiele niematerialnych możliwości kooperacji. Które z nich zostaną wybrane do realizacji oraz czy katalog zawarty w przepisach zostanie poszerzony o inne formy współpracy, powinno być przedmiotem dyskusji prowadzonej na etapie konsultowania Programu z lokalnymi organizacjami pozarządowymi.

Priorytetowe zadania publiczne wskazane do realizacji w Warszawie w roku 2017 na podstawie PRW:

  1. Zwiększenie potencjału mechanizmu konsultacji z organizacjami pozarządowymi i współtworzenia dokumentów strategicznych;
     
  2. Prace nad ujednoliceniem procedur konkursowych oraz stworzenie platformy dialogu pomiędzy urzędnikami zajmującymi się współpracą z organizacjami pozarządowymi;
     
  3. Wzrost świadomości społecznej na temat roli i działalności organizacji pozarządowych.

Priorytetowe zadania publiczne na 2017 rok określone w innych dokumentach strategicznych Miasta:

  1. Strategia Rozwoju m.st. Warszawy do 2020 roku;
  2. Społeczna Strategia Warszawy – Strategia Rozwiązywania Problemów Społecznych
    na lata 2009­–2020
    ;
  3. Innowacyjna Warszawa 2020. Program wspierania przedsiębiorczości;
  4. Miasto kultury i obywateli. Program rozwoju kultury w Warszawie do roku 2020. Założenia;
  5. Program Opieki nad Zabytkami m.st. Warszawy;
  6. Program Przeciwdziałania Narkomanii na lata 2016-2018;
  7. Program Przeciwdziałania Zakażeniom HIV i Działań Na Rzecz Osób Żyjących z HIV/AIDS na lata 2016–2018;
  8. Program „Warszawska Karta Rodziny”;
  9. Program Rozwoju Pieczy Zastępczej w m.st. Warszawie na lata 2016–2018;
  10. Program Warszawa Przyjazna Seniorom na lata 2013 – 2020;
  11. Program Wspierania Rodziny w m.st. Warszawie na lata 2016–2018;
  12. Strategia Rozwoju Sportu w Warszawie do roku 2020;
  13. Strategia Zrównoważonego Rozwoju Systemu Transportowego Warszawy do 2015 roku
    i na lata kolejne, w tym Zrównoważonego Planu Rozwoju Transportu Publicznego
    ;
  14. Program „Rodzina” na lata 2010–2020;
  15. Warszawski Program Działań na Rzecz Osób Niepełnosprawnych na lata 2010–2020;
  16. Warszawski Program Edukacji Kulturalnej 2015-2020;
  17. Program rozwoju edukacji w Warszawie w latach 2013 – 2020;
  18. Plan Zarządzania Kryzysowego m.st. Warszawy;
  19. Zintegrowany Program Rewitalizacji m.st. Warszawy do 2022 roku
  20. Program zapobiegania przestępczości oraz porządku publicznego i bezpieczeństwa obywateli m.st. Warszawy na lata 2016-2021 pn. "Bezpieczna Warszawa";
  21. Program Wzmacniania współpracy lokalnej na lata 2015–2020;
  22. Program rozwoju współpracy miasta stołecznego Warszawy i organizacji pozarządowych do roku 2020;
  23. Program Młoda Warszawa. Miasto z klimatem dla młodych 2016-2020.

oraz strategie i programy dzielnicowe.


Projekt „Stołeczne Centrum Wspierania Organizacji Pozarządowych” jest współfinansowany przez Miasto Stołeczne Warszawa.


Uwaga! Przedruk, kopiowanie, skracanie, wykorzystanie tekstów (lub ich fragmentów) publikowanych w portalu www.ngo.pl w innych mediach lub w innych serwisach internetowych wymaga zgody Redakcji portalu!
Wyraź opinię 0 0